Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 21275

w sprawie monitorowania orzecznictwa i uzasadnień sądów w zakresie umieszczania w strzeżonych ośrodkach i aresztach osób, które powinny zostać wydalone z Polski

   Szanowna Pani Marszałek! Odpowiadając na interpelację panów posłów Bogdana Rzońcy i Jana Warzechy w sprawie monitorowania orzecznictwa i uzasadnień sądów w zakresie umieszczania w strzeżonych ośrodkach i aresztach osób, które powinny zostać wydalone z Polski, przekazaną wraz z pismem pana wicemarszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 września 2013 r., przedstawiam, co następuje.

   Odnośnie do zagadnienia pozostającego w zainteresowaniu panów posłów, podnieść należy, że minister sprawiedliwości, sprawując zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością administracyjną sądów, nie jest uprawniony do dokonywania oceny prawidłowości postępowania sądów, jak i wydawanych przez nie orzeczeń. Taka kontrola odbywa się w drodze prawnych środków odwoławczych. Tym samym nie jest prowadzony w Ministerstwie Sprawiedliwości monitoring orzecznictwa sądów wydawanych w trybie ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573).

   Nadzór judykacyjny nad działalnością sądów, stosownie do art. 183 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, sprawuje Sąd Najwyższy. Zgodnie z ustawą z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2002 r. Nr 240, poz. 2052) jego zadaniem jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości m.in. przez: zapewnienie w ramach nadzoru zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych przez rozpoznawanie kasacji oraz innych środków odwoławczych, podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne oraz opiniowanie projektów ustaw i innych aktów normatywnych, na podstawie których orzekają i funkcjonują sądy, a także innych ustaw w zakresie, w których uzna to za celowe.

   W ramach struktury Sądu Najwyższego działa Biuro Studiów i Analiz, które m.in. dokonuje opracowań do druku orzecznictwa Sądu Najwyższego, w tym w zakresie spraw karnych, jak również wykonuje zadania Sądu Najwyższego wynikające z przepisów o dostępie do informacji publicznej. Zebrane przez to biuro orzeczenia Sądu Najwyższego w sprawach karnych publikowane są w cyklicznie wydawanych zbiorach - Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Karna i Izba Wojskowa (OSNKW).

   Informacje o orzecznictwie sądów powszechnych w sprawach karnych zawierają również zbiory orzeczeń wydawane przez sądy apelacyjne.

   Analizy orzecznictwa sądów, w tym także w sprawach karnych, dokonywane są w ramach działalności naukowej na wydziałach prawa i administracji uniwersytetów, w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk oraz w Instytucie Wymiaru Sprawiedliwości. Ocenę orzecznictwa Sądu Najwyższego czy sądów apelacyjnych w konkretnych sprawach karnych zawierają glosy przedstawicieli nauki prawniczej.

   Te wszystkie okoliczności powodują, że minister sprawiedliwości, nie sprawując nadzoru judykacyjnego nad sądami, nie prowadzi stałego monitoringu orzecznictwa sądów powszechnych, w tym również w sprawach będących w zainteresowaniu panów posłów. Jest to przede wszystkim domeną Sądu Najwyższego, z racji nadzoru nad sądami w zakresie orzekania, jak również przedmiotem działalności naukowej. Ministerstwo Sprawiedliwości natomiast gromadzi coroczne dane statystyczne na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 89, poz. 439, ze zm.), a także w oparciu o ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, ze zm.), z których wynika, że ewidencja spraw dot. umieszczenia cudzoziemca w strzeżonym ośrodku albo zastosowania wobec niego aresztu na podstawie art. 104 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w sądach rejonowych w latach 2010-I p. 2013 przedstawiała się w sprawach karnych wykroczeniowych łącznie następująco: w 2010 r. wpłynęło 2583 wnioski, załatwiono 2569, w 2011 wpłynęło 1958 wniosków, załatwiono 1965, w 2012 wpłynęło 2236 wniosków, załatwiono 2216 i w I p. 2013 wpłynęło 1093 wniosków, załatwiono 1115.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Wojciech Hajduk

   Warszawa, dnia 22 października 2013 r.