1. W zaewidencjonowanej w styczniu 2011 roku korespondencji dominowały tematy, które w swojej istocie miały znaczenie zarówno dla określonych grup społecznych, jak też dla szerszego grona obywateli.

2. Mocno zaakcentowano sprawę priorytetu budowy dróg krajowych, nadsyłając identyczne lub podobne w swojej treści pisma. Z różnych miejsc Polski, uzasadniając potrzebę względami ekonomicznymi i społecznymi, przysyłano prośby o uwzględnienie budowy drogi w danym regionie w opracowanym przez Ministra Infrastruktury średniookresowym dokumencie programowym w sektorze infrastruktury dróg krajowych Program Budowy Dróg Krajowych na lata 2011-2015, przekazanym do konsultacji społecznych. Najsilniej zaprezentowali swoją determinację w kwestii budowy drogi ekspresowej S61 przedstawiciele samorządu terytorialnego Suwałk oraz mieszkańcy Suwalszczyzny. W jednobrzmiących pismach, zaadresowanych do Ministra Infrastruktury i przesyłanych do wiadomości Sejmu, protestowano przeciwko odłożeniu w czasie terminu realizacji obwodnicy Suwałk, o której budowie dyskutuje się od ponad 30 lat. Powołując się na rządowe deklaracje budowy obwodnicy równocześnie z obwodnicą Augustowa, autorzy listów stwierdzili, że przesunięcie terminu budowy S61 jest sprzeczne z zasadą wyrównywania różnic ekonomicznych i społecznych pomiędzy bogatymi i biednymi regionami Unii Europejskiej;

   • w dalszym ciągu dużą aktywnością wykazywali się użytkownicy ogrodów działkowych, kontynuując akcję nadsyłania korespondencji w sprawie zasad funkcjonowania ogrodów działkowych. Poza dotychczas podnoszonymi kwestiami, tzn. pozytywną oceną ustawy z 8 lipca 2005 roku o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 169, poz. 1419) oraz krytyką przeciwko wystąpieniu Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów obowiązującej ustawy o ROD, zaczęto nadsyłać jednobrzmiące lub bardzo podobne w swojej treści wystąpienia, w których przedstawiciele statutowych organów Polskiego Związku Działkowców prosili, aby nie dopuścić do reprezentowania Sejmu przed Trybunałem Konstytucyjnym przez członków PIS-u, zaopiniowanych przez Komisję Ustawodawczą na 132. posiedzeniu w dniu 1 grudnia 2010 r. (sygn. akt K8/10 i P32/10). Zdaniem przedstawicieli PZD zaproponowani posłowie będą w swojej ocenie nieobiektywni, z uwagi na podejmowane przez nich dotychczas inicjatywy legislacyjne. Dopiero reprezentacja posłów z innych partii politycznych zagwarantuje bezstronność, rzetelność i obiektywizm stanowiska Sejmu przed Trybunałem Konstytucyjnym.

3. Korespondenci reagowali w swoich wystąpieniach na toczący się w Sejmie proces legislacyjny. Z chwilą powołania podkomisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy - Prawo o miarach (druk 3738) oraz komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (druk 3066), Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan zwróciła się z postulatem objęcia zwolnieniem usług medycznych wykonywanych przez podmioty świadczące usługi medyczne, niebędące zakładami opieki zdrowotnej, z podatku od towarów i usług. Obowiązujące zwolnienia z podatku VAT usług medycznych i usług ściśle z nimi związanych dotyczą wyłącznie podmiotów posiadających status zakładów opieki zdrowotnej. W praktyce publiczna służba zdrowia korzysta z usług podwykonawców, w tym niebędących ZOZ (np. wewnętrzny transport chorych lub prace pielęgnacyjno-higieniczne itp.). Wprowadzenie opodatkowania usług medycznych według maksymalnej stawki, przewidzianego w: rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy - Prawo o miarach (druk 3738) oraz komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (druk 3066), będzie skutkowało podrożeniem usług podwykonawców. Przewidywany wzrost wysokości świadczeń o 23% nie został wzięty pod uwagę podczas negocjowania z NFZ kontraktów na 2011 rok zarówno przez ZOZ-y, jak i samorządy, będące właścicielami ZOZ-ów. Dodatkowym utrudnieniem w zastosowaniu nowych stawek, we współpracy pomiędzy zakładami a wykonawcami, regulowanym ustawą z dnia 29 stycznia 2004 roku Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. z 2010 r., Dz.U. Nr 113, poz. 759 z późn. zm.), będzie konieczność wprowadzenia zmiany opodatkowania w czasie realizacji kontraktu. W opinii PKPP Lewiatan taka sytuacja zaowocuje konfliktem. Z kolei Pracodawcy RP z niepokojem poruszają kwestię opodatkowania VAT-em usług medycznych nabywanych przez przedsiębiorców dla swoich pracowników oraz członków ich rodzin, wykraczających poza medycynę pracy. Uważają, że nie została zachowana fundamentalna zasada neutralności podatku, poprzez obciążenie podatkiem zarówno ZOZ w jego kosztach, jak i finalnie - pracodawców lub pracowników. Według szacunków Pracodawców RP, ponad 1,5 mln osób odciąża system publicznej opieki zdrowotnej na koszt pracodawców. Proponowane zmiany, w ocenie nadawców, zaburzą dostęp społeczeństwa do świadczeń zdrowotnych oraz profilaktyki i diagnostyki medycznej. Korespondenci podkreślili, że prace nad projektami wymienionych ustaw mogłyby być stosownym momentem do uwzględnienia w polskim ustawodawstwie zapisu dyrektywy Rady Unii Europejskiej 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 roku w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347/1 z 11 grudnia 2006 r.), dopuszczającego zwolnienia związane z opieką medyczną, o ile nie powodują one zakłóceń konkurencji na niekorzyść przedsiębiorstw komercyjnych podlegających VAT.

4. Wśród systematycznie nadsyłanej korespondencji w sprawie katastrofy smoleńskiej fakt przedstawienia w pierwszym dniu obrad 83. posiedzenia Sejmu w dniu 19 stycznia 2011 roku (punkt 8 porządku dziennego) Informacji Prezesa Rady Ministrów dotyczącej działań rządu zmierzających do ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy samolotu TU-154M w dniu 10 kwietnia 2010 r. pod Smoleńskiem, w związku z publikacją raportu Międzypaństwowego Komitetu Lotniczego (MAK) oraz wywiązana na tym tle dyskusja w Sejmie, wpłynęły na zwiększenie ilości opinii oraz przedstawianych własnych analiz ciągu zdarzeń, z żądaniami wyjaśnienia wszelkich wątpliwości. Zdarzały się też listy, których autorzy domagali się zaprzestania relacji na temat katastrofy w mediach.

5. W listach znalazły się także skargi i wnioski dotyczące indywidualnych spraw, które jednak odnoszą się do większej grupy społecznej, czasem mają charakter powszechny. Przykładem może być podnoszona ostatnio przez korespondentów niekonstytucyjność zapisu ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. Nr 124, poz. 1152 z późn. zm.) w części dotyczącej czasu obowiązywania umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów (OC). Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń trwa przez okres wskazany w umowie i kończy się z upływem ostatniego dnia umownego okresu, przy czym umowę ubezpieczenia OC zawiera się z mocy ustawy na okres 12 miesięcy. Ale już w art. 28 ust. 1 wym. ustawy narzucony został obywatelowi obowiązek wypowiedzenia umowy zawartej na czas określony, pod rygorem dalszego obowiązywania wygaśniętej przecież umowy na kolejne 12 miesięcy. Użytkownik pojazdu zapytuje w związku z tym, dlaczego umowa zawarta na czas określony uzyskała nową, pozakonstytucyjną formę, która wymusza konieczność jej wypowiedzenia? Dodatkowym zarzutem zawartym w korespondencji jest uprzywilejowana pozycja ubezpieczyciela, po którego stronie brak jest logicznego obowiązku informowania swojego klienta o dacie upływu obowiązywania umowy. Klienci często zapominają o upływie terminu, a tym samym możliwości wypowiedzenia umowy. W praktyce, ubezpieczyciel, wbrew dobrej praktyce, przysyła jedynie druk przekazu do zapłaty OC na kolejny rok. Klient, który zdecydował się na innego ubezpieczyciela, musi opłacić dwie składki OC. Wnioski nasuwające się z obowiązującego stanu prawnego, zdaniem nadawcy, każą zrównać strony umowy następująco: klient musi posiadać prawo do wypowiedzenia umowy, także podczas jej trwania, np. za 1-miesięcznym terminem wypowiedzenia, ale jeśli umowa zawarta jest z mocy ustawy na 12 miesięcy, to obowiązuje 12 miesięcy i ani dnia dłużej. Oznacza to konieczność likwidacji przepisu o automatycznym przedłużaniu umowy ubezpieczenia. Po stronie zaś ubezpieczającego powinien powstać obowiązek informowania klienta o dacie upływu obowiązywania umowy z wyprzedzeniem pozwalającym na swobodne rozwiązanie lub ponowne zawarcie umowy, wraz z ofertą o możliwości przedłużenia umowy o kolejny rok, przy czym można dołączyć druk oferty w formie aneksu do umowy - do wypełnienia przez klienta. Dopiero takie rozwiązanie przywróci równowagę pomiędzy podmiotami na rynku konsumenckim;

   • zaproponowane przez Radę Ministrów zmiany dotyczące Otwartych Funduszy Emerytalnych w zakresie zmniejszenia odprowadzanych składek z 7,3% do 2,3% wynagrodzenia brutto określono jako demontaż reformy emerytalnej, rozpoczętej w 1999 roku. Środki gromadzone na kontach II filaru stanowią własność pracownika, mimo że nie są kontami dyspozycyjnymi. Przesunięcie środków finansowych, o czym chce zadecydować Rada Ministrów bez zgody właścicieli pieniędzy, służyć będzie bieżącym potrzebom ZUS-u. Przeniesienie 5% do ZUS, zdaniem nadawców, jest złym rozwiązaniem, uniemożliwiającym inwestowanie gromadzonych środków finansowych na kontach OFE na rynku kapitałowym. Proponowana zaś waloryzacja nie dorówna stopie wzrostu OFE. Zmniejszona składka obniży przyszłe emerytury, przy czym nadal brak jest precyzyjnego wskazania podmiotu i sposobu wypłacania emerytur z II filaru. Proponowana ulga podatkowa dla III filaru jest zbędna, ponieważ istnieje w obecnym stanie prawnym możliwość dobrowolnej składki dodatkowej na Indywidualnym Koncie Emerytalnym. Wystarczy więc tylko skierować zachętę w postaci ulgi podatkowej do już oszczędzających w IKE. Poszukiwanie pieniędzy na załatanie dziury budżetowej - zdaniem piszących - nie powinno polegać na zachwianiu obowiązującego systemu, ale na podejmowaniu odważnych reform, np. KRUS-u.

6. W załączeniu przedstawiono podstawowe dane statystyczne o rozpatrzonej korespondencji nadesłanej do Sejmu i jego organów w styczniu 2011 roku.

Opracowała:
Bożena Wyszyńska
- główny specjalista

Dane statystyczne:
Artur Gałązka
- naczelnik Wydziału Obsługi Baz Danych

Akceptował:
Zbigniew Piwoński
wicedyrektor
Biura Korespondencji i Informacji