1. Nadchodząca korespondencja w marcu 2011 roku miała zróżnicowany charakter, jednak przeważały listy odnoszące się do spraw istotnych w życiu codziennym dla określonej grupy społecznej. Niekiedy zdarzały się wystąpienia osób, które z pobudek obywatelskich dzieliły się swoimi przemyśleniami na określony temat, czasami sugerując stosowne rozwiązania. Zdarzały się tematy, które powtarzają się w każdym miesiącu, jednak duża część pism kierowanych do Sejmu i jego organów dotyczyła zagadnień aktualnych lub ważnych społecznie, politycznie czy gospodarczo.

2. Zgłoszono uwagi do rządowego projektu ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (druk 3491), podkreślając, że wprawdzie projektowi ustawy daleko do doskonałości, jednak poprawi on dostęp do leków. Wskazano na podstawową zaletę, tj. na przeciwdziałanie spekulacjom na rynku leków, polegającym na oferowaniu produktu po zawyżonej cenie, a następnie udzielaniu zniżek w różnych formach, w tym m.in. w formie prezentów. Takie działania przynoszą finansowe straty zarówno kupującym, jak i Narodowemu Funduszowi Zdrowia. Promowane w taki sposób specyfiki, wsparte reklamą medialną, wypierają z rynku często lepsze i tańsze odpowiedniki. Nadawcy korespondencji stoją na stanowisku, że skoro na rynku leków brak jest równowagi pomiędzy wiedzą farmakologiczną sprzedawców a nabywców, którzy mogą przez to paść ofiarą sprzedawcy, to na straży ochrony zdrowia obywateli musi stać państwo. Projekt ustawy, utrudniając spekulacje cenowe, ułatwi dostęp do leków wszystkim potrzebującym, zwłaszcza osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej - piszą korespondenci i proszą o uchwalenie ustawy.

3. Przedstawiciele firm współpracujących z armatorem Polską Żeglugą Morską zwrócili się o rozważenie możliwości wyłączenia przedsiębiorstwa z procesu komercjalizacji, przewidzianego w rządowym projekcie ustawy o zasadach wykonywania niektórych uprawnień Skarbu Państwa (druk 3580). Zainteresowani właściciele firm, jak i ich pracownicy obawiają się skutków tak poważnej zmiany organizacyjnej przedsiębiorstwa, co może mieć negatywne konsekwencje dla armatora, nie wyłączając upadku. Powołują się na nieudane przykłady prywatyzacji i komercjalizacji przedsiębiorstw gospodarki morskiej, w tym m.in. takich podmiotów jak: Polskie Linie Oceaniczne, Odra, Transocean, Gryf, Polska Żegluga Bałtycka oraz stocznia. Zwracając uwagę na prężne funkcjonowanie Polskiej Żeglugi Morskiej, w tym prowadzenie ciągłych inwestycji (budowanie nowych statków), korespondenci podkreślają dodatkowo, że jako kooperanci zależni są od dobrego funkcjonowania przedsiębiorstwa, gdyż sami zapewniają miejsca pracy wielu pracownikom.

4. Kończące się w marcu 2011 roku konsultacje społeczne i międzyresortowe na temat "Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030", zainicjowane przez Ministra Rozwoju Regionalnego, spowodowały wpływ do Sejmu i jego organów uwag i opinii od przedstawicieli samorządu terytorialnego. Szczególnie mocno podkreślono konieczność zlikwidowania zapisu o ochronie złóż węgla brunatnego, nawet perspektywicznie. Wśród argumentów przeciwko ochronie złóż przed działalnością inwestycyjną i utrzymaniem terenów w gotowości do wydobywania węgla brunatnego wskazywano na naruszenie prawa własności i innych praw majątkowych, naruszenie konstytucyjnej zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, a w szczególności gminy. Zwrócono także uwagę na aspekty ekologiczne zarówno funkcjonujących, jak i proponowanych technologii wydobywania i spalania węgla brunatnego. Zdaniem korespondentów, sposób ujęcia w KPZK 2030 ochrony złóż węgla brunatnego pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą zrównoważonego rozwoju, tj. zharmonizowania celów gospodarczych, ekologicznych i społecznych. Zdaniem piszących, przedstawione uzasadnienie jest wystarczające do zakwestionowania KPZK 2030, jako niezgodnego z Konstytucją RP. Sugerowano, aby decydenci skupili się raczej na promowaniu aktywności i pomysłowości w oszczędzaniu energii oraz jej pozyskiwaniu w niekonwencjonalny sposób. Apele o poszukiwanie alternatywnych źródeł energii znalazły się także w pismach środowisk branżowych i eksperckich, związanych z energetyką wiatrową, w których domagano się bezzwłocznego podjęcia prac nad komisyjnym projektem ustawy o zmianie ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (druk 2564). Zainteresowani podkreślają, że kilka lat wspólnej pracy parlamentarzystów, przedstawicieli Rady Ministrów oraz ekspertów, a także przedstawicieli branży, samorządów i organizacji społecznych doprowadziło do uwzględnienia uwag wszystkich zainteresowanych. Zaznaczono, że projekt ustawy zgodny jest z założeniami "Polityki energetycznej Polski do 2030 roku". Równocześnie, uczestnicy odbytej w styczniu 2011 roku w Warszawie konferencji na temat praktycznego zastosowania w Polsce energetyki słonecznej, przysłali memorandum wraz z apelem o podjęcie współpracy nad rozwojem sposobów wykorzystania energii słonecznej. Podkreślono, że z zaproszenia na wymienioną konferencję nie skorzystali ani przedstawiciele Rady Ministrów, ani Sejmu. Intencją korespondentów jest zaapelowanie o równoprawne uwzględnianie energii słonecznej w przygotowywanych aktach prawnych oraz opracowywanych instrumentach wsparcia w związku z potrzebą realizacji przez Polskę założeń dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 roku w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE (Dz.U.UE L 140/16 z dnia 5 czerwca 2009 roku), zachęcających do szerszego wykorzystywania ciepła i chłodu z odnawialnych źródeł energii, przewidzianych w przygotowanym przez Ministerstwo Gospodarki dokumencie, zawierającym szacunkowe koszty realizacji działań zapisanych w "Polityce energetycznej Polski do 2030 roku" oraz w "Programie działań wykonawczych na lata 2009-2012".

5. Obok kwestii energetyki, w listach silnie zaakcentowano tematykę z pogranicza dwóch działów: rolnictwa i ochrony środowiska. Przedstawiciele samorządu terytorialnego wyrazili poparcie dla ustalenia obszaru województwa lubuskiego strefą wolną od upraw organizmów roślinnych zmodyfikowanych genetycznie. Radni, zaniepokojeni propagandą ponadnarodowych korporacji, zainteresowanych intensyfikacją hodowli i upraw GMO na obszarze Europy, popierają stanowisko środowisk naukowych uznających GMO za zagrożenie dla zdrowia ludzkiego i zwierząt oraz środowiska naturalnego. Zdaniem korespondentów, konieczne są natychmiastowe działania zapobiegawcze w odniesieniu do sprzedaży i upraw GMO. Również samorządowcy zwrócili się z apelem o podjęcie działań zmierzających do uznania spraw wsi i rolnictwa za jeden z polskich priorytetów podczas przewodnictwa Polski w Radzie Unii Europejskiej. Zdaniem piszących, jest jeszcze czas na uzupełnienie priorytetów polskiej prezydencji, tym bardziej, że w 2011 roku mają zapaść decyzje o istotnym znaczeniu dla Wspólnej Polityki Rolnej w Unii Europejskiej.

6. Z kolei rolnicy, reprezentujący grupę 800 osób poszkodowanych przez firmę zajmującą się skupem i obrotem zboża, zwrócili się z petycją o podjęcie na forum parlamentu dyskusji nad stworzeniem systemowych rozwiązań chroniących rolników przed nieuczciwymi praktykami, w tym np. stworzeniem funduszu gwarancyjnego, na który przedsiębiorcy odprowadzaliby jeden procent swoich dochodów, gwarantując - w razie upadłości lub oszustwa - wypłaty poszkodowanym rolnikom. Zdaniem korespondentów, fundusz ucywilizowałby stosunki gospodarcze pomiędzy rolnikami a przedsiębiorcami zajmującymi się skupem i obrotem zboża.

7. Natomiast konsumenci domagali się wyjaśnienia powodów, dla których zlikwidowano polski przemysł cukrowniczy, zniesienia limitów produkcyjnych oraz obniżenia cen cukru.

8. Popierając przedstawiony przez Prezydium Sejmu projekt uchwaływ sprawie ustanowienia Dnia Pamięci Męczeństwa Kresowian(druk 3943), proszono o jak najszybsze skierowanie go pod obrady Sejmu, celem uchwalenia po to, aby już tegoroczny dzień 11 lipca mógł być obchodzony jako Dzień Pamięci Męczeństwa Kresowian.

9. Pytano o przebieg procesu legislacyjnego nad "ustawami kombatanckimi", w szczególności nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (druk 3599, rozpatrywanym wspólnie z poselskim 3241 oraz senackim 3304), uchwalonym przez Sejm w dniu 25 lutego 2011 roku. Proszono także o przyspieszenie prac legislacyjnych m.in. nad przedstawionym przez Prezydenta RP projektem ustawy o korpusie Weteranów Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej (druk 1367) oraz nad przedstawionym przez Prezydenta RP projektem ustawy o świadczeniu substytucyjnym przysługującym osobom represjonowanym w latach 1939-1956 przez Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (druk 1855). Odnotowano wpływ pism, dotyczących książek Jana Tomasza Grossa, m.in. listu otwartego, sprzeciwiającego się publikacji książki "Złote żniwa", pod którym podpisało się 16 organizacji patriotycznych. Książkę "Złote żniwa" krytykowano ze względu na - zdaniem korespondentów - nieprawdziwe i krzywdzące dla Polski stwierdzenia, przedstawione w tej publikacji. Podkreślano, iż "w czasie II wojny światowej ludność polska dała schronienie dla ludności żydowskiej, narażając się na utratę życia". Przedstawiano także opinie w sprawie ustanowienia ustawą z dnia 3 lutego 2011 roku o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci "Żołnierzy Wyklętych" (Dz.U. Nr 32, poz. 160) dnia 1 marca - Narodowym Dniem Pamięci "Żołnierzy Wyklętych". Nadsyłano w większości pisma popierające tę inicjatywę, jednak pojawiały się również pisma krytykujące ustanowienie nowego święta państwowego. W korespondencji znalazła wyraz także krytyka przepisów ustaw, przyznających co prawda określonym grupom społecznym (m.in. byłym "żołnierzom górnikom") pewne uprawnienia finansowe, jednocześnie jednak pozbawiających je prawa korzystania z bezpłatnych leków. Postulowano m.in. zwiększenie świadczeń zdrowotnych dla kombatantów i osób deportowanych, w tym poprzez poszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania pomocy lekarskiej bez konieczności stania w kolejce.

10. Wpływały wystąpienia dotyczące obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody (druk nr 3727). Pisma kierowane były przez organy i urzędy samorządowe. Protestowano przeciwko nowelizacji, dotyczącego zasad tworzenia parku narodowego, zmiany jego granic lub likwidacji, art. 10 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, utworzenie parku narodowego, zmiana jego granic lub likwidacja, może nastąpić po uzgodnieniu z właściwymi miejscowo organami uchwałodawczymi jednostek samorządu terytorialnego, na których obszarze działania planuje się zmiany. Autorzy obywatelskiego projektu ustawy chcą, aby do utworzenia parku narodowego, zmiany jego granic lub likwidacji wystarczyło zaopiniowanie rozporządzenia Rady Ministrów przez właściwe miejscowo organy uchwałodawcze jednostek samorządu terytorialnego, Państwową Radę Ochrony Przyrody oraz zainteresowane organizacje pozarządowe. Inicjatorzy nowelizacji stoją na stanowisku, że brak zgody samorządów na utworzenie czy zmianę granic parku narodowego paraliżuje działania na rzecz ochrony przyrody. Natomiast nadawcy wystąpień zwracali uwagę, że ograniczenie roli samorządu jedynie do zaopiniowania projektu rozporządzenia w sprawie utworzenia parku narodowego jest działaniem zmierzającym do całkowitego pozbawienia wpływu samorządu na decyzje dotyczące części jego terytorium i zamieszkującej je ludności, co - jak argumentowano - stanowi naruszenie podstawowych praw konstytucyjnych. Pozostawienie samorządom roli jedynie opiniodawczej będzie skutkowało powstawaniem konfliktów społecznych. Apelowano o odrzucenie obywatelskiego projektu ustawy oraz o pozostawienie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (t. jedn. z 2009 r., Dz.U. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.) w obecnym kształcie, gdyż zdaniem piszących, uwzględnia ona - w oparciu o dialog i kompromis - zarówno potrzeby ochrony środowiska, jak i aspiracje oraz oczekiwania społeczności lokalnych.

11. Zmiana czasu na czas letni środkowoeuropejski, przewidziana w ustawie z dnia 10 grudnia 2003 roku o czasie urzędowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 16, poz. 144) budzi niezadowolenie grupy osób, które domagają się odstąpienia od przesunięć godzin. Wśród argumentów pojawiają się zarówno odnoszące się bezpośrednio do zdrowia ludzkiego (niekorzystne zaburzenia w organizmie ludzkim), jak i ekonomiczne (brak oszczędności, zwłaszcza w naszym klimacie).

12. W załączeniu przedstawiono podstawowe dane statystyczne o rozpatrzonej korespondencji nadesłanej do Sejmu i jego organów w marcu 2011 roku.

Opracowała:
Bożena Wyszyńska
- główny specjalista

Współpraca:
Anna Michnowska
- młodszy specjalista
Ewa Pietrzak
- aplikant

Dane statystyczne:
Artur Gałązka
- naczelnik Wydziału Obsługi Baz Danych

Akceptował:
Zbigniew Piwoński
wicedyrektor
Biura Korespondencji i Informacji