1. Ogólne dane o wpływie korespondencji

   W Biurze Listów i Skarg zarejestrowano w listopadzie 1 360 pism, z czego 701 (51,5%) skierowanych było do Marszałka Sejmu, a 142 (10,5%) - do komisji sejmowych. Pozostałe pisma - 517 (38,0%) - adresowane były do Sejmu, Kancelarii Sejmu i jej komórek organizacyjnych.

   Z internetu, jako środka przekazywania korespondencji do Sejmu, skorzystało w listopadzie 273 (20,1%) nadawców.

   Od początku IV kadencji Sejmu Biuro Listów i Skarg zarejestrowało 37 918 pism, w tym 7 190 (19,0%) nadesłanych drogą elektroniczną.

2. Wśród wypowiedzi związanych tematycznie z działalnością ustawodawczą Sejmu najwięcej było uwag i opinii o rządowych projektach ustaw, a w szczególności o:
   
   
   • projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, w części dotyczącej zwiększenia stawek podatku VAT w "budownictwie" - spółdzielnie mieszkaniowe i zrzeszające je organizacje w korespondencji, adresowanej w większości do Marszałka Sejmu, apelowały o:
     • utrzymanie 7% stawki VAT na materiały i usługi budowlane dla budownictwa mieszkaniowego,
     • niewprowadzanie podatku VAT na zakup gruntu i ustanawianie praw do mieszkań.

     Zdaniem spółdzielców, nowe przepisy spowodują:

     • wzrost kosztów budowy budynków i cen mieszkań,
     • postawienie w trudnej sytuacji osób gorzej sytuowanych, zamierzających przekształcić status prawny mieszkania,
     • wzrost kosztów remontów budynków i mieszkań, co w konsekwencji spowoduje dalszą dekapitalizację spółdzielczych zasobów mieszkaniowych,
     • znaczny wzrost obciążeń członków spółdzielni mieszkaniowych kosztami utrzymania lokali mieszkalnych.

     W wyniku korespondencyjnej akcji, zorganizowanej przez Związek Rewizyjny Spółdzielni Mieszkaniowych RP, w listopadzie br. wpłynęło do Sejmu 188 listów zbiorowych od spółdzielni mieszkaniowych, podpisanych przez 57 095 mieszkańców - członków spółdzielni, domagających się wycofania z rządowego projektu zapisów dotyczących zwiększenia stawki VAT w budownictwie mieszkaniowym. Ponadto, Stowarzyszenie Spółdzielców Mieszkaniowych i Zarządców Nieruchomości "Konfederacja Warszawska" poinformowało Marszałka Sejmu o rozpoczynającej się akcji zbierania podpisów pod "Obywatelskim wnioskiem utrzymania obecnych stawek podatku VAT na materiały budowlane" na podstawie art. 118 Konstytucji RP;
     
     

   • projekcie ustawy o świadczeniach rodzinnych (uchwalonej przez Sejm 28 listopada br.), w części dotyczącej zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka - korespondenci korzystający z Funduszu Alimentacyjnego (matki samotnie wychowujące dzieci, uczące się dzieci) oraz organizacje zrzeszające osoby samotnie wychowujące dzieci kierowały do Sejmu (Marszałka Sejmu, komisji sejmowych, posłów) protesty przeciwko likwidacji Funduszu Alimentacyjnego i zastąpieniu go zasiłkiem rodzinnym (170 zł miesięcznie na dziecko) dla wszystkich rodzin niepełnych, których dochód nie przekracza progu ustalonego dla świadczeń rodzinnych bez względu na fakt, czy otrzymują alimenty. Zdaniem korespondentów, zasiłek rodzinny w wysokości proponowanej przez ustawodawcę nie pozwoli na zapewnienie dzieciom podstawowych warunków życia. "Ja już teraz mam duży problem z utrzymaniem się, a po wprowadzeniu zmian zostanie mi tylko przerwanie studiów." - napisał student z województwa warmińsko-mazurskiego. W liście otwartym do posłów Stowarzyszenie "Zagrożeni" likwidacją Funduszu Alimentacyjnego tak wyraziło swój pogląd: "Popieramy pomoc wszystkim ubogim rodzinom niepełnym, ale jesteśmy zdania, że (...) jest niemoralne jedną biedę reperować kosztem wpędzenia w nędzę drugiej." Niektórzy korespondenci zarzucali projektodawcy naruszenie międzynarodowej Konwencji Praw Dziecka. Przestrzegano również przed takimi konsekwencjami zmian, jak czysto formalne rozwody i separacje w celu skorzystania z zasiłku, a z drugiej strony - spadek liczby zawieranych małżeństw na korzyść nieformalnych związków, również w celu wykorzystania możliwości otrzymania zasiłku;
     
     
   • projekcie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przewidujący m.in. likwidację zezwoleń na sprzedaż hurtową i detaliczną napojów alkoholowych, a tym samym opłat za korzystanie z wymienionych zezwoleń - rady gmin, rady miejskie, wójtowie i burmistrzowie kierowali do Sejmu rezolucje z protestami przeciwko proponowanemu rozwiązaniu. Brak ograniczeń w dostępie do handlu napojami alkoholowymi spowoduje, zdaniem władz samorządowych, zwiększenie jego dostępności na rynku, wpłynie również na wzrost spożycia alkoholu, a tym samym na ilość problemów związanych z jego nadużywaniem. Powoływano się również na obowiązujący w wielu krajach Unii Europejskiej system specjalnych zezwoleń i koncesji na sprzedaż detaliczną alkoholu. Istotną konsekwencją proponowanego rozwiązania będzie utrata przez gminy dochodów uzyskiwanych z opłat za korzystanie z zezwoleń, wykorzystywanych na realizację zadań gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Uchwalenie ustawy w kształcie proponowanym przez rząd wstrzyma, zdaniem samorządowców, realizację wszystkich wymienionych zadań gminy, a w konsekwencji odbierze mieszkańcom gminy możliwość korzystania z różnorodnych form pomocy, wsparcia i terapii. Niektóre gminne komórki ds. rozwiązywania problemów alkoholowych zwracały uwagę na "niezgodność rządowego projektu z założeniami, które zostały określone w przyjętym wcześniej przez Radę Ministrów Narodowym Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na lata 2000 - 2005.
   
   
   
3. Część nadesłanych w listopadzie protestów i opinii krytycznych spowodowana była niektórymi rządowymi propozycjami i zapowiedziami zmian, związanymi przede wszystkim z planowanymi oszczędnościami budżetowymi w sferze socjalnej. Najwięcej wypowiedzi pochodziło od:
   
   
   • środowisk osób niepełnosprawnych, reprezentowanych przez organizacje pozarządowe działające na ich rzecz, w związku z zamiarem likwidacji Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Protesty do Sejmu w tej sprawie wpływały do Sejmu już wcześniej - w marcu, kwietniu i wrześniu tego roku. Wszyscy korespondenci podkreślali zasługi Funduszu w zakresie wyrównywania szans osób niepełnosprawnych, zwłaszcza na rynku pracy. Niepokój organizacji społecznych wzbudził brak jakichkolwiek gwarancji, że środki na dotychczasową działalność rehabilitacyjną będą wydzieloną i nienaruszalną częścią budżetu w starostwach;
     
     
   • emerytów i rencistów, w związku z propozycją wicepremiera Jerzego Hausnera odejścia od automatycznego mechanizmu corocznej waloryzacji świadczeń społecznych. Na propozycję wicepremiera korespondenci - emeryci i renciści - zareagowali oburzeniem. Część z nich przypomniała, przy okazji, niezałatwioną ciągle sprawę zaniżonej kwoty bazowej, na podstawie której obliczano świadczenia w latach 1993 - 1998. W przekonaniu korespondentów, wszystkie ekipy rządzące szukają, w przypadku deficytu budżetowego, pieniędzy w kieszeniach biednych obywateli, nie naruszając przy tym interesów polityków, administracji rządowej i samorządowej, przedsiębiorców, prezesów spółek itp., a także nie czyniąc starań, by odzyskać nieuczciwie zdobyte przez aferzystów i przestępców publiczne majątki (brak w polskim prawie kary przepadku mienia). Oto typowa wypowiedź emeryta: "Może tak, zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, zlikwidować Senat, może zmniejszyć o połowę liczbę posłów, może ograniczyć wydatki w kancelariach, może zmniejszyć liczbę doradców. Są też nieprzyzwoicie wysokie, niezasłużone wynagrodzenia." (korespondent z Jeleniej Góry).
   
   
   
4. Pojawiające się w mediach co pewien czas wypowiedzi polityków lewicy na temat potrzeby liberalizacji przepisów dotyczących aborcji wywołują protesty środowisk katolickich. Redakcja "Służby Życiu. Zeszyty Problemowe" zbiera podpisy pod protestem skierowanym do prezydenta, premiera i marszałka Sejmu przeciwko "jakimkolwiek ograniczeniom ochrony prawnej życia poczętych dzieci", domagając się jednocześnie "zablokowania wszelkich prób sprowadzania na teren Polski aborcyjnej pigułki RU-486, produkcji firmy Hoechst". W październiku i listopadzie wpłynęło do Sejmu 37 takich protestów, podpisanych przez 2 819 osób.
   
   
5. W listopadzie Biuro Listów i Skarg opracowało:
   
   
   • Informację o korespondencji do Sejmu i jego organów dotyczącej zmian w przekazywaniu odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych dla nauczycieli emerytów i rencistów, wprowadzonych nowo uchwaloną ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, przekazaną Komisji Finansów Publicznych i Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej,
     
     
   • Informację o korespondencji zawierającej uwagi odnoszące się do rządowego projektu ustawy o podatku od towarów i usług, przekazaną Komisji Finansów Publicznych.
     
     
   
   
   
6. W załączeniu do niniejszej informacji przedstawiamy porównawcze dane statystyczne o wpływie korespondencji do Sejmu i jego organów w październiku i listopadzie 2003 r.

Opracowała:
Grażyna Zakrzewska
gł. specjalista
w Biurze Listów i Skarg

Akceptował:
Zbigniew Dudkiewicz
dyrektor
Biura Listów i Skarg