Listopad 2011 roku był szczególnym miesiącem dla Sejmu. Zakończenie VI kadencji przełożyło się wprost na korespondencję nadchodzącą do Sejmu i jego organów. Można było zaobserwować postawę wyczekiwania obywateli na zmianę składu parlamentu. Ilość korespondencji malała, poruszane tematy dotyczyły w zasadzie kwestii ogólnych, związanych najczęściej z działalnością Kancelarii Sejmu czy obowiązującymi przepisami prawa. W zbiorowych wystąpieniach protestowano przeciwko wygaszeniu przez Marszałka Sejmu mandatów poselskich posłów elektów. Początek VII kadencji w dniu 8 listopada 2011 roku zaobfitował nową falą korespondencji, w tym korespondencją zorganizowaną. Z listów, których problematyka okazała się szeroka i bardzo różnorodna, wynikało, że obywatele wiele oczekują po nowym Sejmie. W odniesieniu do przedstawianych w korespondencji opinii na temat Sejmu i posłów - chronologicznie ujmując - odnotowano różnorodne wypowiedzi na temat objęcia funkcji Marszałka Sejmu przez byłą Minister Zdrowia, w których równocześnie odnoszono się do sytuacji w lecznictwie publicznym. Osoby rozgoryczone brakiem dostępu do lekarza specjalisty krytykowały wybór byłej minister, z kolei sympatycy nadsyłali wyrazy poparcia i gratulacje wraz z życzeniami owocnej pracy dla dobra kraju. Przy okazji rozpoczęcia nowej kadencji zaczęły napływać listy zawierające opinie na temat Sejmu i posłów. Indywidualni nadawcy wnioskowali o zmniejszenie liczby posłów o połowę, argumentując swoją propozycję potrzebą oszczędnego dysponowania finansami państwa. Zgłoszono również wniosek o obniżenie diet poselskich o pięćdziesiąt procent. Nadawców interesowały także dane osobowe posłów, takie jak m.in.: wykształcenie, stan cywilny, narodowość, wyznanie, pochodzenie społeczne, a nawet informacja o przodkach. W indywidualnych wystąpieniach podkreślano potrzebę pracy nowo wybranych parlamentarzystów - przede wszystkim dla kraju i na rzecz ogółu obywateli.

Część korespondencji poświęcona była exposè Prezesa Rady Ministrów wygłoszonemu w Sejmie. W nadsyłanych wypowiedziach obywatele sprzeciwiali się założeniom polityki emerytalnej, przewidującej wydłużenie wieku emerytalnego. Wśród różnorodnych argumentów osób przeciwstawiających się tezom rządowym znalazła się kwestia asymetrii w zasadach pobierania świadczeń emerytalnych przez kobiety, które pracowały zawodowo, oraz kobiety, które nie wykonywały pracy zawodowej, lecz emeryturę pobierają po małżonku. Poddano pod rozwagę sugestię szukania oszczędności wśród osób niepracujących i pobierających świadczenia bez wkładu własnego. Zaapelowano ponadto o zniesienie części kosztów pośrednich pracodawców, ponieważ stan obecny i zakładany przełoży się w praktyce na zwolnienia pracowników, zmniejszanie wynagrodzeń oraz nielegalne zatrudnianie bez opłat na składki. Zwrócono się także o podjęcie starań w celu wykreowania miejsc pracy dla młodych, znakomicie wykształconych osób, które pomimo ukończenia kilku kierunków studiów nie znajdują zatrudnienia.

Dokonując analizy nadchodzącej korespondencji do Sejmu i jego organów zaewidencjonowanej w Biurze Korespondencji i Informacji, należy zwrócić uwagę na jej dwa nurty, tj. korespondencję zorganizowaną i niezorganizowaną. Początek VII kadencji Sejmu zaktywizował różne środowiska, które w zorganizowany sposób nadsyłały swoje wystąpienia, starając się zwrócić uwagę parlamentu na sprawy istotne dla ich środowiska, a więc dla określonej grupy społecznej lub zawodowej.

1. W zorganizowanej korespondencji uczestnicy Marszu Niepodległości w Warszawie zażądali odwołania Prezydent m.st. Warszawy, w związku z decyzjami ratusza zezwalającymi różnym grupom na zorganizowanie w jednym czasie manifestacji w stolicy. Korespondenci uznali podjęte decyzje za prowokację i domagali się poniesienia konsekwencji przez osoby winne sprowokowania bójek ulicznych. W indywidualnych wystąpieniach żądano, aby przedstawiciel mniejszości niemieckiej w Sejmie przeprosił za swoich rodaków w związku z ich udziałem w zajściach, jakie miały miejsce w Warszawie. Przy tej okazji zwrócono uwagę, że w parlamencie niemieckim ciągle brak jest reprezentantów Polaków zamieszkałych w RFN.

2. Pracownicy szkół artystycznych, w jednobrzmiących wystąpieniach, zwrócili się do posłów VII kadencji o wsparcie ich akcji, w której domagają się od Ministra Finansów wpisania do przyszłorocznego budżetu kwoty 15 milionów złotych na podniesienie wynagrodzeń pracowników administracji i obsługi szkół artystycznych prowadzonych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

3. W ramach akcji zorganizowanej nadchodziły protesty przeciwko projektowanym przez Radę Ministrów założeniom do zmiany ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zdaniem zainteresowanych proponowane w nowelizacji zmiany w systemie wyboru świadczeniodawcy wyeliminują z rynku usług medycznych samodzielne praktyki pielęgniarek i położnych, które mają podpisane umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Zgodnie z nowymi zasadami pacjent byłby zobowiązany do wyboru pielęgniarki i położnej wyłącznie w ramach tego samego świadczeniodawcy co lekarz rodzinny.

4. W indywidualnych wystąpieniach, w ramach akcji zorganizowanej, wyrażono stanowczy sprzeciw wobec założeń rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego oraz o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Nadawcy stali na stanowisku, że projekt nie był konsultowany z organizacjami reprezentującymi lokatorów i jest nie do zaakceptowania. Z kolei inna grupa zainteresowanych zwróciła się o uregulowanie prawne statusu tzw. byłych mieszkań zakładowych.

5. Gorące emocje wywołała kwestia krzyża w sali posiedzeń Sejmu. Przysyłano żądania o usunięcie symboli religijnych z sali posiedzeń Sejmu oraz pomieszczeń urzędów państwowych. Inna grupa piszących wyrażała pogląd, że symbole religii katolickiej powinny pozostać w przestrzeni publicznej. Równocześnie podnoszono kwestię rozdziału państwa od kościoła. Wśród uzasadnień zarówno przeciwników, jak i zwolenników obecności symboliki religijnej w urzędach państwowych, padały argumenty społeczne, religijne i światopoglądowe. Wystąpienia miały charakter emocjonalny, czasem nawet agresywny. Przy tej okazji wyrażano opinie na temat krzyży w szkołach publicznych, wnioskując o przeniesienie ich do sal parafialnych przy kościołach katolickich.

Wśród korespondencji niezorganizowanej przeważały wystąpienia od nadawców indywidualnych. Zaprezentowana kolejność tematów wynika z ilości wpływu korespondencji dotyczącej określonej grupy zagadnień.

6. Zaapelowano o likwidację nieprawidłowości w systemie ubezpieczeń społecznych, szczególnie w kontekście płacenia składek zdrowotnych przez emerytów prowadzących drobną działalność gospodarczą. Pomimo uiszczania co miesiąc składek zdrowotnych płatnicy nie mają możliwości uzyskania świadczeń medycznych odpowiednich do potrzeb (leczenie stomatologiczne oraz dostęp do specjalistów bez konieczności dodatkowych opłat). W odczuciu piszących nie jest społecznie sprawiedliwe, że osoby z grup zawodowych uprzywilejowanych lub ubezpieczonych w KRUS-ie, nawet przy bardzo wysokich dochodach, nie muszą płacić składek zdrowotnych w wysokości składek ZUS-owskich, a mają takie samo prawo do leczenia w publicznym systemie ochrony zdrowia. Powołując się na konstytucyjną zasadę równości i braku dyskryminacji w życiu publicznym, zwrócono się o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP obowiązujących zasad płacenia składek.

7. Przedstawiciel prywatnych przedsiębiorców wystąpił z żądaniem zaprzestania traktowania dwóch milionów przedsiębiorców jako obywateli drugiej kategorii w zakresie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Zdaniem nadawcy ustanowienie granicznego poziomu wymiaru składek nie niższego niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego na dany rok kalendarzowy, jest niekonstytucyjne. Nie jest w żadnym wypadku uzasadnione odrębne traktowanie osób prowadzących działalność pozarolniczą - napisał zainteresowany, gdyż każda z osób prowadzących działalność gospodarczą ma obowiązek rozliczania się z urzędem skarbowym, a więc wysokość dochodów osiąganych w danym roku podatkowym jest doskonale udokumentowana. Narzucanie podstawy opodatkowania w oparciu o średnią krajową jest łamaniem praw człowieka - uważa korespondent.

8. Pytano o termin podjęcia prac w Sejmie nad obywatelskim projektem ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (druk 17), które przewidują m.in. możliwość przejścia na emeryturę w zależności od liczby przepracowanych lat: 40 - dla mężczyzn i 35 - dla kobiet.

9. W listach od pracowników szpitali pojawił się wątek niedostatecznego finansowania z Narodowego Funduszu Zdrowia świadczeń zdrowotnych (niskie kontrakty i niezapłacone nadwykonania, wynikające z zapewnienia świadczeń zdrowotnych, w tym ratujących życie ludzkie). Wyrażano niezadowolenie z powodu zasad podziału pieniędzy na koszty świadczeń zdrowotnych w poszczególnych województwach, wprowadzone zarządzeniem Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku nr 58/2011/DEF w sprawie zmiany planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2012 rok (NFZ z dnia 11 października 2011 r.). Także kwestie finansowe stały się powodem protestu w sprawie łączenia stanowisk kierowniczych w szpitalu z lekarskimi.

10. Osoby indywidualne i organizacje non-profit występowały o przyznanie pomocy finansowej i rzeczowej, w tym na działalność statutową organizacji oraz dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej (np. na sfinansowanie leczenia, rehabilitację, kupno specjalistycznego sprzętu).

11. Zwrócono się z prośbą o prawne uregulowanie finansowej pomocy dzieciom wojny. Jest nas już niewielu - napisał w liście poszkodowany - nawet niewielka kwotowo rekompensata pozwoliłaby na zaspokojenie naszych podstawowych potrzeb życiowych.

12. U progu nowej kadencji stowarzyszenie przewoźników zaapelowało o wsparcie i ochronę branży przewoźniczej, aby mogła pozostać konkurencyjna na rynku europejskim, będąc "motorem napędowym polskiej gospodarki" - napisali zainteresowani. Zdaniem piszących zbyt wysokie podatki od środków transportu oraz opłaty ponoszone w kosztach paliwa, przejazdu po drogach płatnych i autostradach, elektroniczny pobór opłat, wysokie opłaty za obowiązkowe ubezpieczenie pojazdów ciężarowych od odpowiedzialności cywilnej, stanowią duży ciężar dla branży. Zaapelowano o pomoc państwa w sprawie zezwoleń na transport na Wschód (rodzaj zezwoleń, terminy uzyskania wiz).

13. Mocny rezonans społeczny wywołała decyzja Polskiego Związku Piłki Nożnej o rezygnacji z symbolu państwowego na koszulkach reprezentacji piłkarskiej szykującej się do udziału w Mistrzostwach Europy. Słowa krytyki nadchodziły nie tylko z kraju, ale też z zagranicy.

14. Słuchacze "Radia Maryja" zwrócili się z żądaniem bezwzględnego zaprzestania działań utrudniających działalność radia, telewizji "Trwam" i Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu. Jednocześnie zażądali przyznania przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji częstotliwości na platformie cyfrowej.

15. Wnioskowano o ratyfikację przez Polskę traktatu ottawskiego - konwencji o zakazie użycia, składowania, produkcji i przekazywania min przeciwpiechotnych oraz o ich zniszczeniu, mającej na celu wyeliminowanie użycia min przeciwpiechotnych jako środka walki zbrojnej. Konwencja została otwarta do podpisu 3 grudnia 1997 roku i weszła w życie 1 marca 1999 roku, Polska podpisała konwencję 4 grudnia 1997 roku. Rezolucja nr 51/45 Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych z dnia 10 grudnia 1996 roku wezwała wszystkie państwa do aktywnej realizacji prawnie wiążącej międzynarodowej umowy zakazującej użycia, składowania, produkcji i przekazywania min przeciwpiechotnych, odnoszącej się do wszystkich kwestii związanych z minami przeciwpiechotnymi, w tym ich stosowania, produkcji i handlu nimi, pomocy ofiarom, usuwania min oraz niszczenia ich składów. W grudniu 2007 roku Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęło rezolucję nr 62/41 w sprawie wprowadzenia w życie konwencji, zachęcającą wszystkie państwa, które jeszcze jej nie podpisały, do bezzwłocznego przystąpienia do niej, oraz wzywając do bezzwłocznego ratyfikowania konwencji wszystkie państwa, które ją podpisały, lecz nie ratyfikowały. Rezolucja zawierała też apel do wszystkich państw, aby w miarę możliwości propagowały przestrzeganie konwencji przez kontakty dwustronne, subregionalne, regionalne i wielostronne, a także przez popularyzację tej koncepcji, organizowanie seminariów oraz przez inne działania.

16. W załączeniu przedstawione zostały podstawowe dane statystyczne o rozpatrzonej korespondencji nadesłanej do Sejmu i jego organów w listopadzie 2011 roku.

Opracowała:
Bożena Wyszyńska
Zespół Analiz i Informacji Publicznej

Dane statystyczne:
Artur Gałązka
- naczelnik Wydziału Obsługi Baz Danych

Współpraca:
Małgorzata Nowak

Akceptował:
Zbigniew Piwoński
wicedyrektor
Biura Korespondencji i Informacji