1. Ogólne dane o wpływie korespondencji

   W Biurze Listów i Skarg w grudniu 2005 roku zarejestrowano 1 027 listów, w tym za pośrednictwem poczty elektronicznej przysłano 341 pism. Do Marszałka Sejmu zaadresowano 446 listów (43,4 %), 218 pism - do komisji sejmowych (21,2 %), a 363 listy do Sejmu, Kancelarii Sejmu i biur Kancelarii Sejmu (35,4 %).

   W ogólnej liczbie korespondencji przeważały listy o charakterze niezorganizowanym (930 pism). Pomimo, że w dalszym ciągu korespondencja, w której były zawarte uwagi do projektów ustaw, stanowiła jeszcze niewielki procent, to jednak dało się zauważyć jej stopniowy wzrost.

2. Indywidualni nadawcy zwracali się w bardzo różnorodnych sprawach, niekiedy niemających bezpośredniego związku z pracami ustawodawczymi, jednak można było zaobserwować, że znaczna część tej korespondencji była "wołaniem o pomoc" niekiedy w drobnych, a czasem w bardzo poważnych i życiowych sprawach obywateli. Listy w sprawach indywidualnych pochodziły od osób, które prosiły m.in. o pomoc lub interwencję w problemach lokalowych czy o zwrot nieruchomości, o zwolnienie z odbywania kary pozbawienia wolności, o pomoc w toczącym się postępowaniu sądowym, o przyznanie świadczeń rentowych lub weryfikację świadczeń emerytalnych. Zwrócono się np. z:
   
   

   • prośbą o zwołanie posiedzenia Sejmu, które byłoby poświęcone rozwiązaniu problemu bezrobocia w kraju oraz o podjęcie działań, mających na celu przeciwdziałanie pracy "na czarno", biedzie, bezdomności, alkoholizmowi i narkomanii;

   • propozycją wycięcia przydrożnych drzew, aby usunąć przyczynę "zagrożenia dla kierowców". Natomiast inni nadawcy wnioskowali o zmianę ustawy o ochronie przyrody tak, aby uniemożliwić wycinanie drzew przy drogach, uznając argumenty adwersarzy za "absurdalne", gdyż prawdziwą przyczyną rozbijania samochodów o przydrożne drzewa jest - ich zdaniem - nadmierna prędkość pojazdu, nieprzestrzeganie przepisów o ruchu drogowym oraz brak autostrad;

   • sugestią spowodowania ograniczania produkcji i używania opakowań z tworzyw sztucznych, jako szkodliwych dla zdrowia ludzkiego i zaśmiecających otoczenie;

   • prośbą o sprawdzenie legalności zasad obliczania rachunków za zużytą energię elektryczną, np. indywidualny korespondent otrzymał rachunek do zapłacenia na kwotę 95,79 zł, podczas, gdy koszt faktycznego zużycia energii wyniósł zaledwie 37,87 zł.

   
   

3. Ponad 1 100 osób, uczestników XIII Międzynarodowego Festiwalu Camerimage, podpisało apel o wprowadzenie zakazu przerywania filmów fabularnych reklamami we wszystkich stacjach telewizyjnych. Wśród argumentów podnoszono m.in. zarzut naruszenia jedności dzieła.

   Także indywidualni odbiorcy programów telewizyjnych wyrażali swoje niezadowolenie z powodu emisji reklam podczas programów lub z powodu opóźniania przez emisję reklam nadawania zaplanowanych audycji, uznając, że takie działanie stanowi ingerencję w ich prawo wolności wyboru. Widz lub radiosłuchacz jest przymuszany do oglądania w niespodziewanym momencie niechcianych programów reklamowych, w przeciwieństwie do czytelników prasy. Niektórzy korespondenci uważali, że powoduje to efekt odwrotny od zamierzonego przez nadawcę: zamiast akceptacji emitowanych treści zawartych w reklamie, odbiorca reaguje odrzuceniem przekazu. Sugerowano uruchomienie odrębnego kanału reklamowego. W listach, których autorzy podejmowali tematykę medialną, zwrócono m.in. uwagę na brak ochrony języka polskiego w mediach przed "dziwacznym żargonem polsko - angielskim". W propozycjach dotyczących zmian w zasadach opłaty abonamentu radiowo - telewizyjnego postulowano m.in. wprowadzenie, zamiast dotychczasowej opłaty, jednorazowego podatku medialnego od sprzedaży wszelkich nośników informacji (radia, telewizorów, komputerów, radiostacji, krótkofalówek, prasy, telefonów itp.).

4. Nadeszło 49 jednobrzmiących wystąpień, przesłanych pocztą elektroniczną, od pracowników Banku Handlowego w Warszawie S.A., którzy w 1997 roku nabyli akcje pracodawcy na zasadach preferencyjnych, a następnie sprzedali je na giełdzie, nie płacąc podatku od uzyskanych dochodów. Pracownicy, powołując się na zapisy w prospekcie emisyjnym oraz na stanowisko Komisji Papierów Wartościowych i Giełd utrzymywali, że akcje zakupione zostały w ofercie publicznej, co na mocy obowiązującego do 2003 r. przepisu w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalniało ich z obowiązku podatkowego. Odmiennego zdania jest Minister Finansów. Nadawcy zarzucili urzędom skarbowym pospieszne wydawanie decyzji ustalających zobowiązanie podatkowe, bez umożliwienia podatnikom przedstawienia posiadanych dokumentów, mających wpływ na jego wysokość. Zdaniem skarżących, urzędy skarbowe, pomijając w toku postępowania podatkowego przedstawiane przez stronę dowody, łamią Ordynację Podatkową. Ministrowi Finansów zarzucono zaś brak reakcji oraz wprowadzenie obywateli w błąd. Jak podkreślają w swoich wystąpieniach pracownicy banku, prowadzi to do przegrywania spraw sądowych przez Skarb Państwa przed sądami powszechnymi, które wydały już kilka prawomocnych orzeczeń zasądzających zwrot odsetek od Skarbu Państwa, a także w Strasburgu, w zakresie naruszenia praw człowieka i podstawowych wolności.

5. Kontynuowana była korespondencja w sprawie możliwości dochodzenia odszkodowań w przypadku powstawania szkód górniczych. Proponowano zmianę, mającej wejść w życie 2 marca 2006 roku, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez przywrócenie zwolnienia z kosztów sądowych.

6. Wśród korespondencji dotyczącej projektów ustaw znalazły się m.in:
   
   

   • przy okazji uwag nad "becikowym", negatywnie oceniono system podatkowy, np. wykształceni, pracujący rodzice trójki dzieci napisali, że pod koniec roku cierpią niedostatek. "Wpadamy w wyższy próg podatkowy, podatku VAT płacimy natomiast więcej, bo jako rodzina musimy dzieci ubrać, wyżywić, wyedukować. Nie chcę, żeby ktoś dał, niech nie zabiera";

   • wystąpienia części środowiska pielęgniarek i położnych sprzeciwiających się rządowemu projektowi ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty (druk nr 61) oraz wnioskujących o wydłużenie vacatio legis przepisu art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. Nr 175, poz. 1461). Ustawa została uchwalona 16 grudnia 2005 r. Przedstawicielki środowiska występowały także z wnioskami o pilne podjęcie kwestii niskich zarobków pielęgniarek i położnych: "głodowe płace (...) powodują masowe wyjazdy pielęgniarek i położnych za granicę i narastające odchodzenie od zawodu". Natomiast uczestnicy XII okręgowego sprawozdawczo-wyborczego zjazdu lekarzy Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie zaapelowali o zaskarżenie przez Polskę do Trybunału Sprawiedliwości dyrektywy Komisji i Parlamentu Europejskiego nr 2005/36/WE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych pielęgniarek i położnych w części dotyczącej uznawania kwalifikacji zawodowych polskiej grupy zawodowej. Ci sami nadawcy wnioskowali m.in. o wprowadzenie zmian w przepisach prawa, które zrównałyby przychody osób wykonujących zawody medyczne z przychodami w innych państwach UE, o podobnym do Polski, poziomie zamożności;

   • indywidualne wystąpienia kobiet zawierające uwagi do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy (druk nr 147), w których proponowały przywrócenie 26 tygodniowego wymiaru urlopu macierzyńskiego na pierwsze dziecko oraz objęcie urlopami macierzyńskimi o proponowanym, wydłużonym okresie również matek, które urodziły dziecko w 2005 roku i aktualnie przebywają na urlopie macierzyńskim;

   • zbiorowy protest członków spółdzielni socjalnych przeciwko "opieszałemu trybowi zatwierdzania" rządowego projektu ustawy o spółdzielniach socjalnych (druk nr 49) wraz z prośbą o przyspieszenie prac nad jej uchwaleniem.

   
   

7. W części listów znalazły się uwagi do obowiązującego prawa, w tym m.in.:
   
   

   • o zmianę ordynacji wyborczej w taki sposób, aby odejść od głosowania na partie polityczne;

   • o niełączenie stanowisk władzy wykonawczej z funkcją posła na Sejm,

   • o zamiarze kontynuowania prac nad przygotowaniem obywatelskiego projektu ustawy Prawo prasowe przez Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich;

   • przedstawiciele Międzygminnego Porozumienia Samorządowego zwrócili uwagę, że obowiązujące przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 2002 roku o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. Nr 113, poz. 984 z późn. zm.) pozwalają na sprawowanie funkcji wójta czy burmistrza przez wiele kadencji, a "taka sytuacja nie zawsze jest korzystna dla gminy". Z tego powodu wnioskują o zmianę przepisów;

   • osoby popierające pomysł poszerzenia obszaru Białowieskiego Parku Narodowego skrytykowały przepis ustawy o ochronie przyrody, przyznający samorządom "prawo weta wobec tworzenia nowych i rozszerzania istniejących parków narodowych". Zdaniem nadawców, samorządy nie zawsze kierują się interesem publicznym przy podejmowaniu takich decyzji.

   
   

8. W tematyce korespondencji odnoszącej się bezpośrednio do Sejmu i posłów korespondenci nadal "ze smutkiem i ubolewaniem" komentowali zerwanie umowy koalicyjnej między PO a PiS. Krytyce poddano liczbę wicemarszałków Sejmu. Nadesłano wiele życzeń świątecznych i noworocznych dla Sejmu, marszałków i posłów.

9. W grudniu Biuro Listów i Skarg opracowało "Informację o korespondencji byłych pracowników Banku Handlowego S.A. nadesłanej do komisji sejmowych" przekazaną przewodniczącym komisji: Gospodarki, Sprawiedliwości i Praw Człowieka, Skarbu Państwa, Kontroli Państwowej oraz Finansów.

10. W załączeniu przedstawiono podstawowe dane statystyczne o korespondencji nadesłanej do Sejmu i jego organów w listopadzie i grudniu 2005 r.

Opracowała:
Bożena Wyszyńska
główny specjalista
Zespół ds. Informacji

Akceptował:
Włodzimierz Zając
dyrektor
Biura Listów i Skarg